Yapay Zeka Yatırımları Rekor Kırdı Süper Güçler Yarışı Kızıştı

Yapay zekanın (YZ) farklı sektörlerde hızla yaygınlaşması, şirketleri çip, grafik işleme birimi (GPU), veri merkezi ve enerji altyapısı yatırımlarını artırmaya yöneltti. Nvidia, AMD, Microsoft, Google, Amazon ve Huawei gibi teknoloji devlerinin milyarlarca dolarlık YZ yatırımları, enerji, yarı iletken ve savunma sanayisi gibi alanları doğrudan etkiliyor.

YZ Rekabetinde Yatırımlar Katlandı

Son yıllarda yapay zeka alanındaki rekabetin artmasıyla yapılan yatırımlar da rekor seviyelere ulaştı. Stanford Üniversitesi’nin raporuna göre, 2013-2025 döneminde özel sektörün YZ yatırımları 757,3 milyar dolara erişti. Özellikle geçen yıl bu alanda büyük bir sıçrama yaşandı.

Şirketler, 2025’te bir önceki yıla göre yüzde 127,5 artışla 344,7 milyar dolarlık YZ yatırımı gerçekleştirdi. Bu rakam, belirtilen dönemdeki toplam yatırımların yaklaşık yarısını oluşturuyor. Geçen yılki yatırımların 285,9 milyar doları ABD’li şirketler tarafından yapıldı.

ABD’yi, 12,4 milyar dolarla Çinli şirketler ve 5,9 milyar dolarla Birleşik Krallık şirketleri takip etti. Bazı ülke ve şirketlerin yatırımlarını gizli yürütmesi nedeniyle açıklanan rakamların dışında da önemli yatırımların olduğu tahmin ediliyor.

Türkiye’nin YZ Stratejisi Güncelleniyor

Türkiye de son yıllarda yapay zeka projelerine büyük önem veriyor. Stanford Üniversitesi’nin raporunda Türkiye’ye ait veriler yer almasa da, ülke yeni bir stratejiyle bu alandaki atılımını planlıyor. Yeni Eylem Planı’nın Kurban Bayramı sonrası kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.

2021-2025 dönemini kapsayan Ulusal Yapay Zeka Stratejisi’nin ardından güncellenen stratejiyle YZ yatırımlarının daha da artırılması hedefleniyor. Bu kapsamda 6 öncelik ve 119 tedbir hayata geçirilmişti.

ABD ve Çin Arasında YZ Modeli Yarışı

Kurumsal ve diğer yan yatırımlarla birlikte toplam YZ yatırımının geçen yıl yüzde 129,9 artışla 581,7 milyar dolara ulaştığı belirtildi. ABD, fonlanan şirketler sayısında 1953 ile ilk sırada yer alırken, Birleşik Krallık 172 ve Çin 161 şirketle onu izledi.

Ancak Çin, YZ alanındaki yayınlar, atıflar ve patent verme konularında lider konumda bulunuyor. Çin, geçen yıl 35 patent alarak bu alandaki gücünü gösterdi.

YZ Düzenlemeleri ve Etik Tartışmalar

Ülkeler, YZ’nin ekonomik fırsatlarını değerlendirirken aynı zamanda sosyal, etik ve güvenlik risklerini kontrol altına almak için yeni regülasyon mekanizmalarını devreye alıyor. Veri güvenliği, telif hakları, dezenformasyon, kişisel mahremiyet ve algoritmik şeffaflık gibi konular, hükümetlerin YZ politikalarında öncelikli alanlar arasında yer alıyor.

Avrupa Birliği’nin ‘AI Act’ düzenlemesi, ABD’deki güvenlik odaklı tartışmalar ve Çin’in devlet kontrolünü merkez alan yaklaşımı, küresel ölçekte farklı regülasyon modelleri oluşturuyor. 2016’da G20 ülkeleri arasında YZ ile ilgili yasa sayısı sıfırken, bu sayı geçen yıl sonu itibarıyla 150’ye yükseldi.

ABD 25 yasa ile ilk sırada yer alırken, Güney Kore 17, Fransa ve Japonya ise 10’ar yasa ile takip ediyor.

YZ’nin Sektörel Dönüşümü

Yapay zeka, sağlık, tarım, ulaşım, enerji, savunma, bankacılık ve finans gibi hemen her alanda büyük bir dönüşümü beraberinde getiriyor. Tarımda verimlilik artışı, sağlıkta erken teşhis ve uzaktan ameliyatlar, ulaşımda otonom araçlar ve akıllı yollar, enerjide yenilenebilir kaynakların optimizasyonu gibi alanlarda YZ’nin etkileri görülüyor.

Savunma sanayisinde otonom sistemler ve karar destek mekanizmaları gelişirken, bankacılık ve finans sektöründe dolandırıcılık tespiti ve kişiselleştirilmiş hizmetler yaygınlaşıyor. YZ, ülkelerin üretim kapasitesini, hizmet ihracatını ve küresel rekabet gücünü artıran temel ekonomik unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.

• #Yapay Zeka
• #Yatırım