Hürmüz Gerilimi Küresel Piyasaları Vurdu ABD İran’a Karşı Sertleşti

Orta Doğu’da artan tansiyon ve taraflar arasındaki karşılıklı saldırılar, küresel pay piyasalarında düşüş eğilimini sürdürüyor. ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nda ABD ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini ve boğazdan geçen tüm gemilerden yüzde 20 geçiş ücreti alınacağını duyurdu. Bu açıklama, bölgedeki gerilimi daha da tırmandırdı.

İran Silahlı Kuvvetleri’nin Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na müdahale etmesine izin vermeyeceklerini belirtti. İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi ise mutabakatın kriz sürecine girdiğini ifade etti. Bu gelişmeler, yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına neden oluyor.

Hürmüz Boğazı’nda Çatışmalar ve Etkileri

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’nın güney koridorunda ülkeye ait iki tankerin İran’a ait seyir füzeleriyle hedef alındığını duyurdu. Saldırıda bir mürettebat hayatını kaybederken, sekiz personel yaralandı. Hafta sonu Bahreyn, Kuveyt, Katar, Ürdün ve Umman’ı kapsayan saldırıların ardından iki ülkenin Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün kendilerinde olduğunu iddia etmesi, diplomatik süreci tehlikeye attı.

Yeniden başlayan saldırılar, uzun vadeli bir ateşkesin mümkün olup olmadığı konusunda endişeleri artırıyor. ABD ve İran arasındaki gerilim petrol fiyatlarını yükseltirken, Hürmüz Boğazı üzerindeki çatışmaların enerji arzında aksamalara ve enflasyonist baskıları artırabileceği endişeleri piyasalarda risk algısını yükseltiyor.

Yapay zeka hisselerindeki aşırı yükseliş endişeleri ve yarı iletken piyasasındaki dalgalanmalar, teknoloji sektörünün istikrarlı bir ivme yakalamasını zorlaştırıyor. Bu durum, küresel piyasalarda genel bir belirsizlik yaratıyor.

ABD’de bugün açıklanacak enflasyon verisi, piyasaların ana gündem maddesi olmaya devam ediyor. Son bir aylık dönemde petrol fiyatlarındaki geri çekilme sonrası ABD’de TÜFE’nin aylık bazda değişim göstermesi beklenmiyor. Bu veri, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz beklentilerini şekillendirecek.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, çekirdek enflasyon verisinin yüksek gelmesi durumunda para politikasında sıkılaştırmanın gerekebileceğini belirtti. Fed Başkanı’nın Kongre’deki sunumu da piyasalar tarafından yakından takip edilecek.

Bilanço döneminin başlamasıyla piyasalardaki oynaklığın yüksek kalması bekleniyor. Bank of America, Wells Fargo, Citigroup, Goldman Sachs ve JPMorgan gibi büyük ABD bankalarının açıklayacağı bilançolar yatırımcıların odağında olacak.

ABD Hazine Bakanlığı, haziran ayına ilişkin bütçe dengesi raporunu yayımladı. Buna göre, ABD federal hükümeti haziranda 120 milyar dolarlık bütçe açığı kaydetti.

ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını şiddetlendirmesi, Hürmüz Boğazı kaynaklı tedarik sıkıntılarının artmasıyla Brent petrolün varil fiyatını 85 doların üzerine taşıdı. Dünkü kapanışa göre yüzde 1,6 artışla 84,2 dolara çıkan Brent petrol fiyatının 85 doları aşması, Fed’in faiz artırımına gideceğine yönelik beklentileri güçlendirerek pay piyasaları üzerinde baskı oluşturuyor.

Analistler, ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırılarının küresel ham petrol arzında aksama endişelerini artırdığını ve enflasyon endişelerini yeniden canlandırdığını belirtiyor. Bu durum, küresel faiz oranlarına ilişkin belirsizliği artırıyor.

Petrol fiyatlarından kaynaklı enflasyonist endişelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,63 seviyesinde yatay seyrediyor. Dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 101,2 seviyesine inerken, altın onsu yüzde 0,5 artışla 4 bin 21 dolardan işlem görüyor.

Küresel Borsalarda Negatif Seyir

New York borsası, ABD ile İran arasındaki gerilim ve teknoloji hisselerindeki satış baskısının artmasıyla negatif bir seyir izledi. Yarı iletken hisselerindeki satışlar piyasalar üzerinde baskı oluşturdu. Dow Jones endeksi yüzde 0,26, S&P 500 endeksi yüzde 0,79 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,55 değer kaybetti.

Avrupa borsaları ise artan jeopolitik gerilimlere karşın alış ağırlıklı bir seyir izledi. Telekomünikasyon ve enerji hisselerindeki güçlü seyir kayıpların telafi edilmesine katkı sağladı. Ancak teknoloji hisselerindeki düşüşler iyimserliği sınırladı. İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,01, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,31, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,19 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,37 değer kazandı.

Asya piyasalarında ise satış baskısı arttı. Çin’in haziran ayı ihracatı beklentilerin üzerinde artış gösterdi. Ancak Güney Kore Merkez Bankası’nın perşembe günkü faiz kararı toplantısında politika faizini artırması bekleniyor. Japonya’da sanayi üretimi beklentilerin altında arttı. Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,4, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 geriledi.

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,60 değer kaybederek 14.092,02 puandan tamamladı. Dolar/TL ise 47,0320 seviyesinden işlem görüyor. Analistler, yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD enflasyon verisi ve Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin haber akışının takip edileceğini belirtiyor.

• #ABD
• #Hürmüz Boğazı