Jeopolitik Gerilim Küresel Piyasaları Vurdu Enflasyon Kaygıları Artıyor
Orta Doğu’daki jeopolitik gerilim küresel piyasalarda enflasyon kaygılarını artırırken, petrol fiyatları yükseldi. ABD ve İran arasındaki tansiyon piyasaların yönünü belirliyor.
Orta Doğu’daki tansiyonun yükselmesi, küresel enflasyonun yeniden ivme kazanabileceği endişelerini artırarak piyasalarda haftaya jeopolitik gerilim altında bir başlangıca neden oldu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’a yönelik saldırılarda askeri tesislerin hedef alındığını bildirdi.
CENTCOM’un açıklamasına göre, saldırılar sekizinci gününde İran’ın askeri kıyı gözetleme ve hava savunma tesislerini, deniz kuvvetlerini ve füze/insansız hava aracı depolama alanlarını vurdu. İran ise ABD’nin yapım aşamasındaki Darhovin Nükleer Enerji Santrali’nin hedef alındığını belirterek saldırıyı ‘tehlikeli bir girişim’ olarak nitelendirdi.
Hürmüz Boğazı Riskleri ve Petrol Fiyatları
Bölgedeki petrol sevkiyatının kritik güzergahı olan Hürmüz Boğazı’nın savaş tehdidi altında kalması, ticaret yollarına yönelik olası müdahale riskleriyle birlikte petrol fiyatlarının tırmanmasına yol açtı. Tankerlere yönelik saldırı haberleri, küresel enerji arzına dair endişeleri artırarak fiyatlardaki yükselişi destekledi.
Çatışmaların şiddetlenerek kara harekatına dönüşebileceği yönündeki kaygılar, piyasalardaki arka plan risk unsurlarından biri olmayı sürdürüyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran ile ateşkes sağlanamaması halinde gerilimin tırmanmasına hazırlıklı olunması yönünde arabulucu ülkelere mesaj ilettiği iddiaları da jeopolitik risklerin artabileceği endişelerini körükledi.
Yaşanan gelişmelerle Hürmüz Boğazı’ndan tanker geçişlerindeki azalma ve petrol fiyatlarındaki yükseliş dikkat çekiyor. Brent petrolün varil fiyatı 88,9 dolara ulaşarak 12 Haziran’dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon korkularını tetiklemesi, ABD Merkez Bankası (Fed) para politikalarına yönelik beklentileri zorluyor. Para piyasaları, Fed’in eylül ayında politika faizini 25 baz puan artırma ihtimalini yüzde 70 olarak fiyatlıyor ve önümüzdeki 12 ayda iki faiz artışı öngörülüyor.
Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, enflasyonun yüksek seyrinin büyük bir endişe kaynağı olduğunu belirterek, para politikası hedefleriyle iş gücü piyasasının maksimum istihdama yakın olduğunu ifade etti.
Analistler, ABD’de açıklanacak sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin iş gücü piyasası ve tüketici talebi hakkında bilgi vereceğini belirtiyor. Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,55 seviyesinde seyrederken, dolar endeksi yüzde 0,1 azalarak 100,7’de bulunuyor. Altının ons fiyatı ise Orta Doğu’daki gelişmelerin etkisiyle haftaya düşüşle başlayarak yüzde 0,2 değer kaybıyla 4 bin 10 dolardan işlem görüyor.
Avrupa ve Asya Piyasalarında Durum
Avrupa’da vadeli işlem piyasalarında endeksler haftaya karışık başladı. Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra siyasi ve makroekonomik veriler piyasaların yönünü belirleyecek. İngiltere’de Başbakan Andy Burnham’ın ilk konuşması, ülke ekonomisine dair sinyaller verecek.
Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) para politikası kararları ve Başkan Christine Lagarde’ın açıklamaları da yakından izlenecek. ECB’nin faizleri sabit tutması ve eylül ayında faiz artırımına gitmesi bekleniyor.
Asya piyasalarında ise Çin ve Hong Kong borsaları alıcılı bir seyir izlerken, Güney Kore’de Kospi endeksi negatif bir görünüm sergiliyor. Yapay zeka ve teknoloji hisselerindeki düşüşler dikkat çekiyor. SK Hynix, Samsung Electronics, LG Electronics ve Hanmi Semicon gibi şirketlerin hisseleri geriledi.
Çin’de geliştirilen yapay zeka dil modellerinin düşük maliyetle yüksek performans sunması, sektördeki yüksek değerlemelere ilişkin endişeleri artırıyor. Japonya piyasaları Denizcilik Günü nedeniyle kapalı olması, küresel işlem hacmini düşürdü. Çin’de kredi faiz oranları sabit bırakıldı.
Bu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,8 düşerken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,2 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,2 yükseldi.
Yurt İçinde Gözler TCMB Anketi ve Fitch Raporunda
Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 1,90 değer kaybederek 13.981,05 puandan tamamladı. Dolar/TL, bankalararası piyasada 47,1750’den işlem görüyor.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye’nin kredi notunu
Yorum Yap