ABD İran Gerilimi ve Merkez Bankası Kararları Emtia Piyasalarını Dalgalandırdı

Küresel emtia piyasaları, geçen hafta boyunca ABD-İran hattındaki jeopolitik gerilimler, enerji arzına yönelik belirsizlikler ve büyük merkez bankalarının para politikası kararları nedeniyle önemli dalgalanmalar yaşadı. Özellikle Brent petrol fiyatları yükseliş kaydederken, değerli metaller paladyum hariç değer kaybetti ve tarım emtiaları kahve dışında pozitif bir seyir izledi.

Başkan Donald Trump’ın İran ile müzakereleri askıya almasına rağmen Tahran’dan gelen uzlaşmacı teklif haberleri piyasalarda dalgalanma yarattı. ABD’nin İran limanlarına yönelik abluka hazırlığı ve Hürmüz Boğazı’ndan enerji geçişlerine ilişkin endişeler, Brent petrol fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi. Yüksek seyreden petrol fiyatları, enflasyonist baskıları artırma endişelerini beraberinde getirerek diğer emtia gruplarında da oynaklığı yükseltti.

Başkan Donald Trump, İran ile görüşmelerin sürdüğünü ancak Tahran yönetiminin son teklifinden “memnun olmadığını” açıkladı. Bu açıklama, İran’ın Pakistan aracılığıyla ABD’ye yeni bir barış teklifi sunduğu yönündeki haberlerin ardından geldi. Trump yönetiminin ABD Kongresi’ne gönderdiği mektupta, İran ile savaşın sona erdiğini bildirmesi jeopolitik risk algısını kısmen rahatlattı. Ancak Hürmüz Boğazı’ndan enerji geçişlerindeki belirsizlikler, enerji fiyatlarındaki yukarı yönlü riskleri sürdürdü.

Merkez Bankaları Enflasyon Risklerine Karşı Temkinli Durdu

Enflasyon riskleri gündemde kalmaya devam ederken, ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB), İngiltere Merkez Bankası (BoE) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faizlerini sabit tuttu. Merkez bankası başkanları temkinli bir ton sergilerken, Fed Başkanı Jerome Powell’ın mesajları ilave sıkılaşma ihtimalini gündeme taşıdı. Fed’in faiz kararını 8’e karşı 4 oyla alması, komite içindeki görüş ayrılıklarını belirginleştirdi.

ABD ekonomisinin yılın ilk çeyreğinde beklentilerin altında büyümesi, küresel talep görünümüne ilişkin soru işaretlerini artırdı. Ancak büyümenin ivme kazanma eğilimini koruması, resesyon endişelerini sınırladı. Tahvil piyasalarında artan satış baskısı, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizini haftalık bazda yaklaşık 10 baz puan yükselterek yüzde 4,3970 seviyesine taşıdı. Dolar endeksi ise haftalık bazda yüzde 0,4 düşüşle 98,2 seviyesinden kapandı.

Değerli ve Baz Metaller ile Tarım Emtialarındaki Dalgalanmalar

Geçen hafta değerli metaller, paladyum dışında negatif bir seyir izledi. Jeopolitik riskler güvenli liman talebini desteklese de, yükselen petrol fiyatları ve tahvil faizleri fiyatlar üzerinde baskı yarattı. İran’ın müzakereler için yeni teklif sunduğu haberleri, petrol fiyatlarında kısmi gevşeme sağlayarak değerli metallerdeki kayıpları sınırladı. Analistler, Fed’in faiz patikasına ilişkin belirsizliklerin ve tahvil faizlerindeki yükselişin baskı oluşturduğunu belirtti. Bu gelişmelerle paladyum yüzde 1,9 artarken, altın yüzde 2, platin yüzde 1,4 ve gümüş yüzde 0,4 geriledi.

Baz metaller piyasasında karışık bir seyir gözlendi. Çin’den gelen imalat sanayi verileri talep görünümüne sınırlı destek verirken, küresel büyüme belirsizlikleri ve yüksek enerji maliyetleri fiyatlamaları etkiledi. Nisan ayında Çin imalat sanayi PMI 50,3 ile genişleme bölgesinde kaldı; ancak hizmet sektörü PMI 49,4’e gerileyerek daralma bölgesine indi. Bakır fiyatlarında enerji dönüşümü ve altyapı yatırımlarına ilişkin uzun vadeli talep beklentileri sürerken, yüksek faiz ortamı kısa vadede satış baskısını artırdı. Analistler, temiz enerji ve yapay zeka yatırımlarının bakır ile alüminyum talebini destekleyebileceğini vurguladı. Tezgah üstü piyasada nikel yüzde 1,2 artarken, kurşun yatay seyretti; alüminyum yüzde 1,8, bakır yüzde 1,9 ve çinko yüzde 3,8 değer kaybetti.

Brent petrol, geçen hafta pozitif bir seyir izledi. Hürmüz Boğazı’ndaki arz endişeleri, ABD-İran müzakere belirsizliği ve ABD stok verileri fiyatlamaları etkiledi. ABD-İran görüşmelerinden sonuç çıkmaması, Orta Doğu arzında uzun süreli kesinti endişelerini artırdı. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, ticari ham petrol stokları 24 Nisan haftasında 6,2 milyon varil azalarak 459,5 milyon varile geriledi. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), 1 Mayıs itibarıyla OPEC ve OPEC+ üyeliklerinden ayrılma kararı aldı. Analistler, bu ayrılığın grubun piyasa üzerindeki yönlendirme gücüne ilişkin soru işaretleri yarattığını belirtti. Barclays, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerin uzamasını gerekçe göstererek 2026 yılı Brent petrol fiyat tahminini 85 dolardan 100 dolara yükseltti. Banka, kesintilerin daha uzun sürmesi halinde fiyatların 110 dolara çıkabileceğini bildirdi. Doğal gazda ise enerji güvenliği endişeleri, LNG akış riskleri ve Avrupa’da yükselen enerji maliyetleri fiyatları destekledi. Haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi fiyatı yüzde 10,2, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,4 arttı.

Tarım emtiaları, kahve dışında pozitif bir haftayı geride bıraktı. Yükselen enerji fiyatları, biyoyakıt üretiminin artacağı beklentileriyle mısır, soya fasulyesi ve şeker fiyatlarını destekledi. Gübre ve lojistik maliyetlerine ilişkin endişeler de tahıl piyasalarındaki yukarı yönlü fiyatlamaları güçlendirdi. Chicago Ticaret Borsası’nda mısır, buğday ve soya fasulyesi, ABD-İran görüşmelerinin duraklaması ve ham petrol fiyatlarındaki yükselişten destek aldı. Ham petrol fiyatlarındaki artış, biyoyakıt talebine yönelik beklentilerle mısır ve soya fasulyesi fiyatlarını destekledi. Buğday fiyatları hafta içinde Haziran 2024’ten bu yana en yüksek seviyesini test etti. Ancak ham petrol fiyatlarındaki kısmi geri çekilme ve ABD’nin orta kesimlerindeki hava koşullarının iyileşme tahminleri, haftanın sonunda tahıl fiyatlarında kar satışlarına neden oldu. Chicago Ticaret Borsası’nda mısır yüzde 3,5, buğday yüzde 3,2, soya fasulyesi yüzde 2 ve pirinç yüzde 0,7 yükseldi. Şeker fiyatları, yüksek enerji fiyatları ve Brezilya’da şeker kamışının etanol üretimine yönlendirilebileceği beklentileriyle yükseldi. Intercontinental Exchange’te pamuk yüzde 6,2, şeker yüzde 6,1 artarken, kahvede yüzde 1,7 düşüş görüldü. Kakao ton başına fiyatı haftayı yüzde 4,9 yükselişle tamamladı.

• #ABD-İran Gerilimi
• #Brent Petrol