Türkiye’nin Elektrifikasyon Hedefine BM ve Uluslararası Destek

Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), 9-20 Kasım tarihleri arasında Antalya’da düzenlenecek. Konferansın ev sahipliğini yapacak Türkiye’nin, dünyada nihai enerji tüketiminde elektriğin payını 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarma hedefi uluslararası aktörlerden güçlü destek aldı.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, bu hedefi geçen ay Bonn İklim Değişikliği Konferansı’nda duyurmuştu. Elektrifikasyon, insanların ihtiyaçlarının büyük bölümünü karşılamak üzere elektrik sistemlerinin yaygınlaştırılması ve fosil yakıt kullanımının elektrikle çalışan ulaşım, ısıtma, soğutma, yemek pişirme ve endüstriyel süreçlerle ikame edilmesi anlamına geliyor.

Uluslararası Girişimler Hız Kazandı

Türkiye’nin COP31 Başkanlığı kapsamında ortaya koyduğu bu hedef doğrultusunda küresel girişimler hız kazandı. İngiltere, Avrupa Komisyonu, Avustralya ve Etiyopya gibi ülkelerin desteklediği, 40 kurum ve kuruluşun öncülük ettiği “Electrify Now” (Şimdi Elektriklendir) girişimi başlatıldı. Bu girişim, hükümetlerden ulusal ve yerel eylem planları oluşturmalarını, elektrik teknolojisinin yaygınlaştırılmasını ve artan elektrik talebinin yenilenebilir enerji ve yeni teknolojilerle karşılanmasını talep ediyor.

Türkiye dahil 18 ülkedeki yaklaşık 2.000 iş dünyası yöneticisiyle yapılan bir araştırmaya göre, liderlerin yüzde 91’i elektrifikasyonun enerji güvenliğini artıracağına inanıyor. Yüzde 79’luk bir kesim ise enerji sektöründeki istikrarsızlıkların elektrifikasyona geçişi acil bir ihtiyaç haline getirdiğini düşünüyor.

Araştırmada yer alan liderlerin yüzde 90’ı, ülkelerindeki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı bir elektrik sistemine geçişin ekonomik büyümeyi hızlandıracağını belirtirken, yüzde 88’i ise elektrifikasyonun işletmelerinin rekabet gücünü artıracağını ifade etti. Ancak katılımcıların yüzde 72’si, hükümet politikalarının bu konuda yetersiz kaldığını düşünüyor.

Uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember’in analizine göre, dünyadaki nihai enerji talebinin yüzde 75’i elektrikle karşılanabilirken, şu anda bu oran yüzde 21 seviyesinde bulunuyor.

Hedef İddialı Ancak Ulaşılabilir Görülüyor

Uluslararası sektör liderleri, Türkiye’nin açıkladığı “2035’e kadar yüzde 35 elektrifikasyon” hedefinin iddialı ancak ulaşılabilir olduğunu belirtiyor. Bu hedefe ulaşmak için hükümetlerin uzun vadeli politikalar belirlemesi ve finansman mekanizmalarını harekete geçirmesi gerektiği vurgulanıyor.

Global Renewables Alliance (Küresel Yenilenebilir Enerji İttifakı) Üst Yöneticisi Bruce Douglas, hedefin “gidişat için güçlü bir yön çizdiğini” belirterek, “COP31 Başkanlığının bu hedefini güçlü şekilde destekliyoruz. 2035’e kadar yüzde 35 elektrifikasyon hedefi iddialı ama ulaşılabilir bir hedef” dedi.

Douglas, hedefin başarılması için uzun vadeli ve net enerji politikalarına ihtiyaç olduğunu, bunun özel sektör yatırımlarını artıracağını söyledi. Modern ve genişletilmiş şebeke ile depolama altyapısının önemine de dikkat çeken Douglas, “Birçok ülkede finansman açığı görüyoruz. Yeterince sermaye var ancak akışı yetersiz. Bu nedenle geniş ölçekte yatırım ve finansmanı harekete geçirmemiz gerekiyor” diye konuştu.

Douglas, elektrifikasyonun verimlilikte büyük artış sağladığını ve yenilenebilir enerji temelli olmasa bile sistem verimliliği açısından fayda sağlayıp fosil yakıt talebini azaltarak emisyonları düşürdüğünü belirtti. Özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve hükümetlerin elektrifikasyonun faydalarını gördüğünü ve güçlü bir ivme yakalandığını ekledi.

Douglas, son yıllardaki enerji krizlerinin hükümetler, tüketiciler ve sanayi tarafında elektrifikasyona geçiş konusunda acil bir destek ve fırsat yarattığını vurguladı.

We Mean Business Coalition Üst Yöneticisi Maria Mendiluce, “elektrifikasyonu hızlandırmak için dünyada gerekli teknolojilerin bulunduğunu ve ivmenin yakalandığını” ifade etti. Ancak ulaştırma gibi bazı sektörlerde elektrifikasyon oranının düşük olduğuna dikkat çekti.

Mendiluce, hedefe ulaşmak için öncelikle politika setinin belirlenmesi gerektiğini, küresel hedefe katılan ülkelerin gerekli politika düzenlemelerini yapması ve özellikle yenilenebilir enerjide izin süreçlerini hızlandırması gerektiğini belirtti. Şebeke altyapısındaki yatırım eksikliğine de değinen Mendiluce, hükümetlerin bu alandaki yatırımları acilen hızlandırması gerektiğini söyledi.

Mendiluce, elektrifikasyonun artırılmasında yenilenebilir enerjinin öncelikli olması gerektiğini, ancak kısa vadede mevcut kaynaklarla da hızlandırılabileceğini anlattı. Gelecekte fosil yakıtlarla birlikte elektrifikasyonun düşünülmemesi uyarısında bulunarak, ABD/İsrail-İran Savaşı sonrası petrol ve gaz fiyatlarındaki artışın elektrifikasyona geçişi hızlandırdığını sözlerine ekledi.

• #COP31
• #Elektrifikasyon