Demirçelik Sektörü AC Tahrik Sistemleriyle Dijitalleşiyor

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda Dünya Bankası desteğiyle yürütülen SAYEM 1833 – Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında, demir-çelik sektöründe yerli AC tahrik sistemlerinin geliştirilmesi için stratejik bir program desteklenmeye hak kazandı. Bu dönüşümle, sektörün yaygın olarak kullandığı DC tahrik sistemleri yerine yüksek verimlilik, düşük bakım maliyeti ve sürdürülebilirlik sunan milli AC sistemleri entegre edilecek.

WAT Motor yürütücülüğünde hayata geçirilen bu Ürünleştirme Programı, üç ana ürün geliştirme projesini kapsıyor. Projeler, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Analiz Motor ile iş birliği içinde verimlilik odaklı AC motor ailesi geliştirmeyi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Sönmez Trafo ve Genkor ile yüksek verimli endüstriyel sürücü platformu oluşturmayı ve PGR ile Toprakkale Sac ile ağır hizmet tipi redüktör sistemleri tasarlamayı amaçlıyor.

Yerli Yetkinlik ve Küresel Rekabet Gücü Artırılacak

8 paydaşın yer aldığı AR-GE ve ürünleştirme çalışması, haddehane uygulamalarına yönelik yüksek güçlü ve rekabetçi ürünlerin geliştirilmesini hedefliyor. Bu çalışma ile elektrikli tahrik sistemleri ve güç elektroniği alanındaki yerli yetkinlik artırılacak, aynı zamanda ihracat potansiyeli yüksek sürdürülebilir çözümlerin ürünleştirilmesi amaçlanıyor.

Programın temel hedeflerinden biri, verimlilikleri yüzde 82-88 seviyelerinde kalan DC motor sistemlerini, yüzde 96,5 ve üzeri verimliliğe sahip senkron motor tabanlı AC tahrik sistemleriyle değiştirmek. Bu geçiş, enerji tüketimini ve karbon emisyonlarını önemli ölçüde azaltırken, bakım ihtiyacını düşürerek işletme sürekliliğini artıracak.

Geliştirilecek sistemler, enerji geri kazanımı, gelişmiş kontrol algoritmaları ve kestirimci bakım gibi özelliklerle donatılacak. Ayrıca, haddehanelerin yüksek tork gereksinimlerini karşılayacak ağır hizmet tipi redüktör sistemleri de yerli olarak geliştirilecek. Bu entegre yaklaşım, motor, sürücü ve mekanik güç aktarım sistemlerini kapsayan bütüncül bir yerli teknoloji platformu oluşturacak.

Sanayi ve üniversitelerin ortak çalışmasıyla Türkiye’nin elektrikli tahrik sistemleri ve güç elektroniği alanındaki mühendislik kapasitesinin geliştirilmesi hedefleniyor. Program sonunda ortaya çıkacak yerli ve özgün teknolojilerin, Türkiye’deki sanayi tesislerinde kullanılmasının yanı sıra Avrupa başta olmak üzere küresel pazarlarda ihracat potansiyeli taşıyan rekabetçi ürünlere dönüşmesi amaçlanıyor.

Bu yeni nesil tahrik sistemleri, enerji verimliliğini artıran, karbon emisyonlarını azaltan ve sürdürülebilir üretimi destekleyen teknolojiler sunarak Türkiye’nin sanayide yeşil dönüşüm ve yüksek katma değerli üretim hedeflerine katkı sağlayacak.

Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) uygulaması, demir-çelik üretiminde karbon yoğunluğunun azaltılmasını küresel ticaret açısından stratejik bir zorunluluk haline getirdi. Türkiye’nin Avrupa Birliği ile güçlü ticaret ilişkileri, üretim süreçlerinde kullanılan teknolojilerin karbon ayak izini rekabet unsuru yapıyor.

Enerji verimliliği yüksek, düşük karbon yoğunluğuna sahip üretim teknolojilerine geçiş sağlayamayan tesislerin ihracat pazarlarında maliyet baskısıyla karşılaşması bekleniyor. Bu çerçevede, sanayi üretiminde kullanılan elektrikli tahrik sistemlerinin modern ve yüksek verimli teknolojilerle dönüştürülmesi, enerji maliyetlerini düşürmenin yanı sıra sürdürülebilir üretim, karbon emisyonlarının azaltılması ve ihracat rekabetçiliğinin korunması açısından stratejik bir gereklilik olarak öne çıkıyor.

Demir-çelik sektörü, Türkiye’nin en enerji yoğun sanayi alanlarından biri olup, toplam enerji tüketiminin yaklaşık %7’sini ve sanayi sektöründeki enerji kullanımının yaklaşık %22’sini oluşturuyor. Bu nedenle, üretim süreçlerinde kullanılan teknolojilerin verimliliğini artırmak, hem enerji maliyetlerini düşürmek hem de karbon emisyonlarını azaltmak açısından büyük önem taşıyor.

Haddeleme proseslerinde kullanılan eski nesil DC motor tabanlı teknolojiler, yüksek bakım ihtiyacı, görece düşük enerji verimliliği ve işletme maliyetleri nedeniyle günümüz sanayisinin sürdürülebilirlik hedefleriyle uyumlu değil. Elektrik makineleri ve güç elektroniği teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte, yüksek verimli AC senkron motor tabanlı tahrik sistemleri demir-çelik sektöründe güçlü bir alternatif haline geldi.

Özellikle rotoru sargılı senkron motor (WRSM) teknolojisi, daha yüksek enerji verimliliği, düşük bakım ihtiyacı ve gelişmiş kontrol kabiliyeti sayesinde modern demir-çelik tesislerinde giderek yaygınlaşıyor. Bu ihtiyaçtan hareketle kurgulanan Ürünleştirme Programı, demir-çelik sektöründe faaliyet gösteren haddehaneler için yüksek güçlü, enerji verimli ve sürdürülebilir özelliklere sahip yeni nesil elektrikli tahrik sistemleri geliştirmeyi hedefliyor.

Program kapsamında geliştirilecek çözümler, motor, sürücü, güç elektroniği, redüktör ve kontrol sistemlerini birlikte ele alan entegre bir sistem yaklaşımıyla tasarlanıyor.

• #AC Tahrik Sistemleri
• #Demirçelik