Doğu Karadeniz Deniz Suyu Sıcaklığı Arttı Sel Riski Yükseldi
Doğu Karadeniz’de deniz suyu sıcaklığı son 40 yılda 2,5 derece arttı. Prof. Dr. Hakkı Baltacı, bu durumun ani yağışları tetikleyerek sel riskini yükselttiğini belirtti.
Doğu Karadeniz’de yaz aylarında deniz yüzeyi sıcaklığının son 40 yılda yaklaşık 2,5 derece yükseldiği, bu artışın ani ve kuvvetli yağışları tetikleyerek sel riskini artırdığı bildirildi. Gebze Teknik Üniversitesi Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakkı Baltacı, bu artışın 1,6 derecelik bölümünün son 10 yılda gerçekleştiğini belirtti.
Deniz Suyu Sıcaklığındaki Artışın Etkileri
Prof. Dr. Hakkı Baltacı’nın araştırması, Doğu Karadeniz’deki deniz suyu sıcaklıkları ile kuvvetli yağışlar arasındaki ilişkiyi inceledi. Bölgede yaz aylarında deniz suyu sıcaklığının son 40 yılda yaklaşık 2,5 derece arttığı, bunun 1,6 derecelik kısmının son 10 yılda meydana geldiği tespit edildi. Araştırma, yaz aylarında deniz suyu sıcaklığının 26 dereceye ulaşmasının, atmosfere taşınan nem miktarını artırarak ani gelişen kuvvetli yağışların oluşumunu kolaylaştırdığını ortaya koydu.
Baltacı, Karadeniz gibi yarı kapalı denizlerin iklim değişikliğinden daha belirgin etkilendiğini söyledi. Denizdeki ısınmanın afetler açısından ciddi bir risk barındırdığını vurgulayan Baltacı, aşırı deniz suyu sıcaklığı artışının kuvvetli yağışları ve kıyı kesimlerde sel ile su taşkını riskini beraberinde getirdiğini belirtti. Bu durumun iklim değişikliğiyle daha belirgin hale geldiğini ve sıklaştığını ifade etti.
Son 10 yılda iklim değişikliğinin etkilerinin daha şiddetli görülmeye başlandığını aktaran Baltacı, normalde temmuz ve ağustos aylarında deniz suyu sıcaklığının 25 dereceye ulaştığını, ancak 2025 yılında bu değerin 26 dereceye çıktığını kaydetti. 26 derecenin, Atlantik ve Pasifik’te kasırga oluşumu için büyük bir risk eşiği olduğunu hatırlattı.
‘Sıcak Havuz’ Uyarısı ve Öneriler
Mevcut iklim değişikliği eğilimlerinin sürmesi halinde, Doğu Karadeniz’de düzensiz yağış rejiminin mayıs-eylylül dönemine yayılacağı öngörülüyor. Ani gelişen kuvvetli yağışların daha sık görüleceği ve kentleşmenin etkisiyle sel riskinin artacağı belirtildi. Çalışmada, Rize, Artvin ve Hopa çevrelerinde aynı gün içinde eşik değerlerin üzerinde gerçekleşen kuvvetli yağışların yaşandığı 6 farklı gün belirlendi. Bu günlerde deniz suyu sıcaklığının 26 derecenin üzerinde olduğu gözlemlendi.
Baltacı, Doğu Karadeniz’in Batı Karadeniz’e göre yaklaşık 0,5 derece daha yüksek deniz suyu sıcaklıklarına sahip olduğunu belirterek, bölge için bir nevi ‘sıcak havuz’ benzetmesi yaptı. Bu durumun iklim değişikliğinin belirgin bir etkisi olduğunu vurguladı.
Dağlık topoğrafya nedeniyle nemin dar kıyı bandında yoğunlaştığını ve aynı bölgede peş peşe gelişen bulut sistemlerinin öğleden sonra kuvvetli yağış riskini artırdığını ifade etti. Risklerin azaltılması için mayıs-eylül döneminde deniz suyu sıcaklıklarının düzenli izlenmesi, bölgeye özgü yüksek çözünürlüklü hava tahmin modellerinin kullanılması ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi tavsiye edildi.
Yorum Yap