Türkiye Yapay Zeka Kapasitesini Artırıyor Dijital Dönüşüm İçin Yeni Eylem Planı Hazırlanıyor

Yapay zeka (YZ) teknolojileri, küresel ekonomiden savunmaya, finanstan kamu hizmetlerine kadar geniş bir alanda etkisini artırırken, Türkiye de bu alanda hükümet ve özel sektör iş birliğiyle kapasitesini büyütmeyi hedefliyor. Türkçe büyük dil modelleri, kamu uygulamaları, veri merkezi altyapısı, girişim ekosistemi ve savunma sanayii odaklı adımlar atılıyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın koordinasyonunda yürütülen çalışmalara Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı da dahil oldu. TÜBİTAK ve HAVELSAN gibi kurumlar, Türkiye’yi ‘yapay zeka çağı’na hazırlayacak projeler geliştiriyor.

Yeni Yapay Zeka Eylem Planı Güncelleniyor

Türkiye, yapay zeka alanındaki strateji planını güncellemek üzere harekete geçti. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, küresel standartlar ve toplumsal sahiplik prensipleriyle yeni ‘Yapay Zeka Eylem Planı’nı oluşturmak için görüş topladı. Yeni strateji belgesinin gelecek ay kamuoyuyla paylaşılması planlanıyor.

Bu planla Türkiye’nin, YZ teknolojilerini tasarlayan, üreten ve küresel ölçekte rekabet eden öncü ülkelerden biri olması amaçlanıyor. Yeni yol haritası, YZ işlemci kapasitesini artırmayı ve sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar tüm alanlarda dijital dönüşümü hızlandırmayı öngörüyor.

Gelecek dönemde YZ uzmanı yetiştirme programları yaygınlaştırılacak. Kamunun sahip olduğu büyük veriyi değere dönüştürecek çözümlerin artırılması hedefleniyor.

Türkçe Yapay Zeka Modelleri Geliştiriliyor

Türkiye’nin yapay zeka alanındaki önemli projelerinden biri Türkçe büyük dil modelleri üzerine yoğunlaşıyor. T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen T3 AI’ın sosyal beta sürümü Temmuz 2025’te kullanıma sunuldu. Açık kaynaklı bu model, Türkçe’nin yanı sıra farklı dillerde de çalışabiliyor. Proje paydaşları arasında Milli Eğitim Bakanlığı, Anadolu Ajansı, TRT, TÜBA, SETA ve Microsoft bulunuyor.

TÜBİTAK da Türkçenin YZ’deki gelişimine katkı sağlaması amacıyla bir büyük dil modeli üzerinde çalışıyor. Bu çalışmalarla Türkiye, yapay zeka rotasını Türkçe odaklı şekillendirecek.

Turkcell ve Google Cloud ortaklığıyla Ankara’da kurulacak hiper ölçekli veri merkezleri, Türkiye’deki verilerin yurt dışına çıkmadan saklanmasını ve işlenmesini sağlayacak. Bu merkezlerin 2028’de tam kapasiteyle faaliyete geçmesi bekleniyor.

Savunma Sanayii ve Kamu Kurumları Yapay Zekada Öncü Rol Alıyor

Savunma sanayii, yapay zeka projelerinde aktif rol üstleniyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, Yapay Zeka, Kuantum ve Otonom Sistemler Tatbikatı ALFA için bilgi istek dokümanı yayımladı. Tatbikat senaryoları arasında birlikte çalışabilirlik, sürü yetenekleri ve İHA haberleşmesi gibi konular yer alıyor.

HAVELSAN’ın MAIN Kurumsal Yapay Zeka Platformu, savunma ve kamu odaklı YZ çözümleri sunuyor. 9 milyar parametreli bu platform, Türkçe’nin nüanslarını kavrayarak 200’ü aşkın dilde metin anlama, çeviri, özetleme ve sesli komut işleme gibi yetenekler sağlıyor.

Kamu kurumları da yapay zeka dönüşümüne odaklandı. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, dijital alanda doğru bilginin korunması ve dezenformasyonla mücadele için kamu internet sitelerinde yapay zeka uyumlu teknik standart dönüşümünü başlattı. Bu adım, kamusal bilginin bütünlüğünü korumayı ve dijital alanda Türkiye’nin iletişim kapasitesini güçlendirmeyi amaçlıyor.

İletişim Başkanlığı ayrıca, küresel açık kaynaklı platform Hugging Face’e katılarak içerik paylaşan ilk kamu kurumu oldu.

Türk Devletleriyle Ortak Yapay Zeka Çalışmaları

Türkiye, yapay zeka alanında Türk devletleriyle de iş birliğini sürdürüyor. Türkistan’da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi’nde imzalanan bildiride, Türk Büyük Dil Modeli’nin ve ilgili YZ araçlarının geliştirilmesi ve uygulanması kararı alındı. Bu iş birliği, kültürel iletişimi kolaylaştırmayı, Türk dillerini korumayı, eğitim ve sağlık teknolojilerini geliştirmeyi hedefliyor.

Ayrıca, TDT Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Eylem Planı’nın hazırlanması kararlaştırıldı. Planın yıl sonuna kadar tamamlanması öngörülüyor.

• #Yapay Zeka