YTÜ’den Lityum Pil Atıklarını Değerli Kaynağa Dönüştüren Yeni Yöntem
YTÜ bilim insanları, kullanım ömrünü tamamlamış lityum iyon pillerden kritik metalleri geri kazanan patentli bir yöntem geliştirdi. Bu yenilikçi çözüm, küresel atık sorununa çevreci ve ekonomik bir yanıt sunuyor.
Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) Kimya Metalurji Fakültesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Metin Gençten, Doç. Dr. Burak Birol ve Dr. Sezgin Yaşa, kullanım ömrünü tamamlamış lityum iyon pillerden kritik metallerin geri kazanımını sağlayan yenilikçi bir yöntem geliştirdi. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen bu yöntem, başta kobalt sülfür olmak üzere pil üretiminde kullanılan değerli maddeleri yeniden ekonomiye kazandırıyor. Geliştirilen teknoloji, dünya genelinde hızla artan lityum iyon pil atığı sorununa karşı hem çevresel hem de ekonomik sürdürülebilirlik odaklı bir çözüm sunuyor. Bu yaklaşım, Türkiye’nin dışa bağımlılığını azaltma potansiyeli taşıyor.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) raporlarına göre, 2025 yılına kadar dünya genelinde yaklaşık 900 bin ton lityum iyon pilin atık haline gelmesi bekleniyor. Bu sayının 2030’da 11 milyon tona ulaşacağı öngörülüyor. Küresel çapta artan bu atık miktarı, birçok ülke için ciddi çevresel ve ekonomik sorunlar oluşturuyor. Elektrikli araçlar ve taşınabilir elektronik cihazların yaygınlaşması, bu sorunu daha da büyütüyor.
Geri Dönüşüm Sürecinin Detayları ve Kazanılan Malzemeler
YTÜ bilim insanlarının geliştirdiği yöntem, kullanılmış pillerin katot malzemesinden kimyasal işlemlerle kobalt sülfür ve diğer değerli maddeleri geri kazanıyor. Bu süreç, sadece atıkları bertaraf etmekle kalmıyor, aynı zamanda yeniden üretime odaklanarak döngüsel ekonomiye katkı sağlıyor. Geri kazanılan malzemeler, enerji depolama sistemlerinden sensör teknolojilerine kadar geniş bir alanda yeniden kullanılabiliyor. Bu, atıkların maliyet kaleminden çıkarılıp ekonomik bir fırsata dönüştürülmesini hedefliyor.
Prof. Dr. Metin Gençten, lityum iyon pil atık miktarının her yıl yaklaşık 1 milyon ton civarında olduğunu belirtti. Bu atıkların büyük kısmının cep telefonları ve dizüstü bilgisayarlar gibi evsel kullanımdan kaynaklandığını ifade etti. Elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte yakın gelecekte çok daha büyük miktarlarda atığın ortaya çıkacağını vurguladı. Araştırmacılar, bu atıkları birincil kullanım amacıyla yeniden değerlendirilebilecek bir kaynak olarak görüyor.
Ekonomik Katkı ve Dışa Bağımlılığın Azaltılması
Prof. Dr. Gençten, lityum, nikel, manganez ve kobalt gibi bileşenlerin lityum iyon pillerde önemli miktarda bulunduğunu kaydetti. Bu metallerin geri dönüştürülmesinin, kritik ve sınırlı kaynaklara dışa bağımlılığı azaltarak ülke ekonomisine büyük katkı sağlayacağını vurguladı. Atık pillerdeki malzemelerin yüksek saflıkta olduğunu belirten Gençten, bu metallerin etkin geri dönüşümünün ülke ekonomisine önemli bir kaynak kazandıracağını söyledi.
Doç. Dr. Burak Birol, bu yöntemi
Yorum Yap